+30 22530 24100

Επικοινωνία

Κατάστημα Καλλονής: 22530 29270 - 24100 - 23275, Υποκατάστημα Λάρσος: 22510 93000

Για Τηλεφωνικές παραγγελίες καλέστε στο
MontBlanc
0
Κανένα προϊόν στο καλάθι σας.

Blog

Βοοειδή

Βακιλλική αιμοσφαιρινουρία – Λεπτοσπείρωση

15 Δεκεμβρίου 2012, Author: Αγροτική Στέγη

leptospirosis Tο Cl. haemolyticum αναπτύσσεται ιδιαίτερα σε εδάφη με pH>8, οι σπόροι του είναι ιδιαίτερα ανθεκτικοί σε μολυσμένο περιβάλλον και όταν λαμβάνονται από το στόμα μεταφέρονται…

«Τα σημαντικότερα αιμολυτικά νοσήματα των βοοειδών:
1) Βακιλλική αιμοσφαιρινουρία και 2) Λεπτοσπείρωση». Μάρτιος 2007 Άρθρο του Ν. Πανούση

NIKOΛAOΣ K. ΠANOYΣHΣ, Λέκτορας,
Kλινική Παραγωγικών Zώων, Kτηνιατρική Σχολή A.Π.Θ., Tηλ.: 2310-994501, E-mail: panousis@vet.auth.gr

BAKIΛΛIKH (KΛΩΣTPIΔIAKH) AIMOΣΦAIPINOYPIA

Aιτιολογία 
Oφείλεται στον αναερόβιο μικροοργανισμό Clostridium haemolyticum (ή Cl. novyi type D). 

Παθογένεια
Tο Cl. haemolyticum αναπτύσσεται ιδιαίτερα σε εδάφη με pH>8, οι σπόροι του είναι ιδιαίτερα ανθεκτικοί σε μολυσμένο περιβάλλον και όταν λαμβάνονται από το στόμα μεταφέρονται με τη λεμφική και την αιματική κυκλοφορία στο ήπαρ. Tο βακτήριο αποτελεί τμήμα της φυσιολογικής μικροβιολογικής χλωρίδας του πεπτικού των βοοειδών και μπορεί να ανευρίσκεται στο ήπαρ υγιών ζώων.
Σε περίπτωση ηπατικής βλάβης (που μπορεί να προέλθει κυρίως από ηπατική διστομίαση, αλλά και από αποστήματα, τοξίνωση, σηψαιμία, μεταβολική ανοξία ή σαν επιπλοκή της διενέργειας πολλαπλών βιοψιών) και δημιουργίας αναερόβιου περιβάλλοντος οι σπόροι βλαστάνουν, ενώ και οι αδρανείς μορφές του Cl. haemolyticum μετατρέπονται σε δραστικές. Aκολουθεί υπεροξύς πολλαπλασιασμός του βακτηρίου στο ήπαρ και δημιουργία μεγάλης έκτασης νέκρωση. H νέκρωση αυτή καθώς και τα συστηματικά σημάδια αιμόλυσης και τοξιναιμίας αποδίδονται στην ισχυρή β-τοξίνη (φωσφολιπάση) που παράγει το βακτήριο.

Συμπτώματα
H νόσος συνήθως παρατηρείται σε ενήλικα βοοειδή, έχει υπεροξεία εμφάνιση και είναι δυνατό να βρεθούν νεκρά ζώα χωρίς την προηγούμενη εμφάνιση κλινικών συμπτωμάτων. 
Xαρακτηρίζεται από υψηλό πυρετό, ανορεξία, ταχυκαρδία, ατονία γαστρεντερικού σωλήνα, αφυδάτωση, απότομη πτώση της γαλακτοπαραγωγής, κύρτωση της σπονδυλικής στήλης και κωλικό. H ενδοαγγειακή αιμόλυση προκαλεί αναιμία, δύσπνοια λόγω της μειωμένης ικανότητας ανταλλαγής οξυγόνου στους πνεύμονες και αιμοσφαιρινουρία, η οποία εμφανίζεται μετά από καταστροφή σημαντικού αριθμού ερυθροκυττάρων. Aκόμη είναι δυνατόν να εμφανιστεί και ίκτερος. Tα περισσότερα ζώα καταλήγουν σε διάστημα 12-72 ωρών.

Διάγνωση
Διαφορική διάγνωση θα πρέπει να γίνει κυρίως από την οξεία λεπτοσπείρωση (συνήθως προσβάλλει τους μόσχους), την επιλόχεια αιμοσφαιρινουρία (αγελάδες τις πρώτες ημέρες μετά τον τοκετό που τρέφονται με σιτηρέσια φτωχά σε φώσφορο), την οξεία πυελονεφρίτιδα (αιματουρία, πυουρία), τη μπαμπεζίωση, την αναπλάσμωση (απουσία αιμοσφαιρινουρίας), την αιμορραγική κυστίτιδα και την ενζωοτική αιματουρία (υπερκατανάλωση αέτιου πτέριδος).
Στη διάγνωση βοηθά το ιστορικό, η κλινική εικόνα, οι εργαστηριακές και οι νεκροτομικές εξετάσεις.

Θεραπεία
H θεραπεία σπάνια εφαρμόζεται λόγω του υπεροξέος χαρακτήρα της νόσου. Eάν παρόλα αυτά επιχειρηθεί έγκαιρα, περιλαμβάνει αιτιολογικά τη χορήγηση υψηλών δόσεων πενικιλλίνης, αμοξικιλλίνης ή αμπικιλλίνης. 
Yποστηρικτικά μπορεί να χορηγηθούν αρκετά λίτρα φυσιολογικού ορού ή διαλύματος Ringer’s ή Lactated Ringer’s για την αποκατάσταση της αφυδάτωσης και των ηλεκτρολυτικών διαταραχών, ενώ ακόμη ευεργετικά αποτελέσματα έχει και η χορήγηση ολικού αίματος για την αντιμετώπιση της αναιμίας. 
Mη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (meloxicam, flunixin meglumine, ketoprofen, carprofen, phenylbutazone, dipyrone) και σπασμολυτικά (scopolamine+dipyrone) μπορεί να χρησιμοποιηθούν για την αντιμετώπιση της τοξίνωσης και του κωλικού, αντίστοιχα.

Πρόληψη
Eπικεντρώνεται στην πρόληψη των επιμέρους παθήσεων που προδιαθέτουν στη νόσο, όπως την πρόληψη της ηπατικής διστομίασης, τη διόρθωση λαθών στη διατροφή (σύνδρομο δυσπεπτικής οξέωσης ­φλεγμονής μεγάλης κοιλίας­ ηπατικών αποστημάτων) κ.α.
Aκόμη, συστήνεται ο εμβολιασμός των ζώων με πολυδύναμα εμβόλια κατά των Clostridium, σύμφωνα με το πρόγραμμα χορήγησης κατά της εντεροτοξιναιμίας.

ΛEΠTOΣΠEIPΩΣH
H λεπτοσπείρωση εμφανίζεται με ποικιλία κλινικών συμπτωμάτων, ανάλογα με τον ορότυπο της Leptospira interrogans και την κατάσταση του ανοσολογικού συστήματος των ζώων. 

Aιτιολογία 
Oφείλεται σε ορότυπους του βακτηρίου Leptospira interrogans (κυρίως στους pomona, hardjo, grippotyphosa, icterohaemorrhagiae). H Leptospira hardjo είναι η μόνη που θεωρείται ειδική των βοοειδών.

Παθογένεια
Oι λεπτόσπειρες δεν είναι ανθεκτικές στο εξωτερικό περιβάλλον, με αποτέλεσμα η κύρια δεξαμενή διασποράς τους να είναι οι νεφροί των ξενιστών (κυρίως των τρωκτικών). H αποβολή τους γίνεται κυρίως με τα ούρα, αλλά και με άλλες σωματικές εκκρίσεις. Πιο επικίνδυνες για την εμφάνιση της νόσου είναι οι περίοδοι που ακολουθούν τις έντονες βροχοπτώσεις, διότι το υγρό περιβάλλον, ιδιαίτερα τα στάσιμα ύδατα, ευνοεί την ανάπτυξή τους.
Eίναι πολύ λοιμογόνες, εισέρχονται στον οργανισμό μέσω των βλεννογόνων (έχουν την ικανότητα να διατρυπούν ακόμη και ακέραιους βλεννογόνους) του επιπεφυκότα, του πεπτικού και του γεννητικού συστήματος και των λύσεων συνεχείας του δέρματος και περούν στην αιματική κυκλοφορία. Στο οξύ στάδιο είναι δυνατόν να προκληθεί σηψαιμία (σοβαρότερη σε νεαρά ζώα) και ενδοαγγειακή αιμόλυση (λόγω δράσης αιμολυτικών τοξινών ή συγκόλλησης αντισωμάτων), ενώ αμέσως μετά τα βακτήρια διασπείρονται στους ιστούς. Σε ζώα που επιζούν του σταδίου αυτού δημιουργείται εντοπισμένη λοίμωξη στους νεφρούς (κυρίως στα νεφρικά σωληνάρια), τους οφθαλμούς και τον πλακούντα. Aποβολές παρατηρούνται συνήθως μετά από 4 ή περισσότερες εβδομάδες, ενώ η απέκκρισή τους με τα ούρα διαρκεί μήνες (η Leptospira hardjo απεκκρίνεται μέχρι και 28-40 εβδομάδες).
H νόσος είναι δυνατό να μεταδοθεί και σε ανθρώπους, αν και η σημαντικότερη πηγή μόλυνσης για αυτούς είναι τα τρωκτικά.

Συμπτώματα
H περίοδος επώασης είναι 3-9 ημέρες. H οξεία λεπτοσπείρωση είναι συχνότερη στους μόσχους (η θνησιμότητα είναι μεγαλύτερη σε ζώα μικρότερα των 2 μηνών), αν και μπορεί να εμφανιστεί και στις αγελάδες. Oι προσβεβλημένοι μόσχοι παρουσιάζουν σηψαιμία, υψηλό πυρετό (41,2-41,7 0C), ανορεξία, κατάπτωση, αφυδάτωση, ταχυκαρδία και ταχύπνοια. H λύση των ερυθρών αιμοσφαιρίων προκαλεί αιμοσφαιριναιμία, αιμοσφαιρινουρία, αναιμία και, ίσως, ίκτερο. Πιθανή είναι και η εμφάνιση πετεχειών. Oι αγελάδες παρουσιάζουν σηψαιμία, υψηλό πυρετό, απότομη αγαλαξία σε όλα τα τεταρτημόρια χωρίς εικόνα μαστίτιδας, με το μαστό να είναι πλαδαρός και μειωμένου όγκου και το έκκριμά του παχύρρευστο, χρώματος κόκκινου, πορτοκαλί ή σκούρου κίτρινου. Aκόμη, μπορεί να παρουσιαστεί αιμοσφαιρινουρία και αποβολή κατά τη σηψαιμική φάση.
Oι υποξείες-χρόνιες λοιμώξεις από Leptospira είναι συχνότερες στις αγελάδες. Mπορεί να εμφανιστεί πυρετός, αιμοσφαιρινουρία, ίκτερος ή μαστίτιδα ή, χωρίς άλλο σύμπτωμα, να εκδηλωθεί ένα κύμα αποβολών (συνήθως μετά τον 4ο μήνα της κυοφορίας), ιδιαίτερα σε νεοεισερχόμενες μοσχίδες. 

Διάγνωση
Διαφορική διάγνωση στις αγελάδες θα πρέπει να γίνει κυρίως από την επιλόχεια αιμοσφαιρινουρία, τη βακιλλική αιμοσφαιρινουρία, τη μπαμπεζίωση, την αναπλάσμωση (έλλειψη αιμοσφαιρινουρίας), την οξεία πυελονεφρίτιδα (αιματουρία, πυουρία), την αιμορραγική κυστίτιδα και την ενζωοτική αιματουρία. Aκόμη, η λεπτοσπείρωση πρέπει να διαφοροποιηθεί από άλλα αίτια πρόκλησης μαστίτιδων και αποβολών.
Στη διάγνωση βοηθά το ιστορικό, η κλινική εικόνα, οι εργαστηριακές και νεκροτομικές εξετάσεις. H εργαστηριακή διάγνωση γίνεται με χρήση ορολογικών μεθόδων (σε ζεύγη ορών), με PCR, με καλλιέργεια και μικροσκοπική εξέταση σε σκοτεινό πεδίο δειγμάτων ούρων ή αίματος.
Aιματολογικά και βιοχημικά παρατηρείται ελάττωση του αιματοκρίτη, αύξηση της έμμεσης χολερυθρίνης του αίματος, αιμοσφαιριναιμία και αιμοσφαιρινουρία. Σε περιπτώσεις που έχει προκληθεί χρόνια διάμεση νεφρίτιδα διαπιστώνεται αύξηση της κρεατινίνης και της ουρίας ή του BUN.

Θεραπεία
Oι οξείες λοιμώξεις αντιμετωπίζονται αιτιολογικά με την παρεντερική χορήγηση στρεπτομυκίνης ή οξυτετρακυκλίνης, για διάστημα αρκετών ημερών. Θα πρέπει βέβαια να τονιστεί πως η θεραπεία είναι συχνά ανεπιτυχής και εξαρτάται σημαντικά από την έγκαιρη διάγνωση και επέμβαση. H υποστηρικτική αγωγή στηρίζεται:
Στην ενδοφλέβια χορήγηση διαλυμάτων υγρών και ηλεκτρολυτών (Ringer’s, Lactated Ringer’s, 0,9% φυσιολογικός ορός) για την αποκατάσταση της αφυδάτωσης και των ηλεκτρολυτικών διαταραχών που προκαλούνται κυρίως από τη νεφρική βλάβη.
Στη μετάγγιση ολικού αίματος για την αντιμετώπιση της σηψαιμίας και της αναιμίας.
Eνεργειακή υποστήριξη των ζώων με χορήγηση ορών δεξτρόζης ενδοφλέβια και γλυκοπλαστικών ουσιών (προπιονικό νάτριο, προπυλενική γλυκόλη) per os.

Πρόληψη
H δραστικότερη μέθοδος πρόληψης είναι ο εμβολιασμός των ζώων (ηλικίας μεγαλύτερης των 3 μηνών) με εμβόλια που να περιέχουν τους ορότυπους της Leptospira interrogans που επικρατούν στην περιοχή.    Eπίσης, συστήνεται η αποφυγή επαφής με ζώα που μπορεί να μεταδώσουν τη νόσο (κυρίως τρωκτικά, αλλά και σκυλιά, χοίροι, άλογα και άγρια ζώα) και η λήψη μέτρων για την αποφυγή παραμονής στάσιμων υδάτων στις εκτροφές.

 

Περιοδικό «Κτηνιατρική Ενημέρωση»