+30 22530 24100

Επικοινωνία

Κατάστημα Καλλονής: 22530 29270 - 24100 - 23275, Υποκατάστημα Λάρσος: 22510 93000

Για Τηλεφωνικές παραγγελίες καλέστε στο
MontBlanc
0
Κανένα προϊόν στο καλάθι σας.

Blog

Άλογα

Συμπεριφορά και υγεία του ίππου

12 Δεκεμβρίου 2012, Author: Αγροτική Στέγη

IPPOS_ejetasi2

 

H συμπεριφορά του ίππου αποτελεί δομικό συστατικό του χαρακτήρα του και συνδέεται άμεσα με την υγεία του. H συμπεριφορά χωρίζεται, γενικά, σε δύο κατηγορίες.

Στην πρώτη κατηγορία περιλαμβάνονται όλα εκείνα τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν ένα φυσιολογικό ίππο και σχετίζονται με τις συνήθειες του (π.χ. διατροφικές συνήθειες), τις αντιδράσεις κατά τη μεταχείρισή του αλλά και σε σχέση με άλλους ίππους ή ομάδες ίππων του ίδιου ή διαφορετικού φύλου, καθώς και ορισμένα χαρακτηριστικά της φυσιολογίας του (π.χ. θερμοκρασία σώματος, αναπνοές, καρδιακοί παλμοί, κ.λπ.). 
Στη δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνονται όλα εκείνα τα στοιχεία που υποδηλώνουν απόκλιση από τη φυσιολογική συμπεριφορά (μη φυσιολογική συμπεριφορά) και μπορεί να είναι παροδικά ή μόνιμα (π.χ. δυστροπίες). Oι ίπποι φυσιολογικά είναι ζώα ήρεμα και η εκδήλωση μη φυσιολογικής συμπεριφοράς ή δυστροπιών υποδηλώνει κυρίως σφάλματα κατά την εκτροφή και την εκπαίδευσή τους. Θα πρέπει να τονιστεί ότι η συμπεριφορά εξαρτάται από τη φυλή του ίππου, την ηλικία, το φύλο, το φυσιολογικό στάδιο στο οποίο βρίσκεται (π.χ. φοράδες σε κυοφορία), την εποχή του έτους, καθώς και από την ποιότητα της εκπαίδευσης στην οποία υποβλήθηκε και τον εκπαιδευτή του. Aν και η συμπεριφορά των ίππων έχει επηρεαστεί από την τεχνητή επιλογή και τις μεθόδους εκτροφής, εντούτοις ορισμένα χαρακτηριστικά της, όπως ο φόβος, παραμένουν αναλλοίωτα στο χρόνο. H συμπεριφορά ενός φοβισμένου ίππου είναι πολλές φορές απρόβλεπτη και θα πρέπει να λαμβάνονται πάντοτε τα απαραίτητα μέτρα για την αποφυγή ατυχημάτων για τους ίππους αλλά και τους ανθρώπους που βρίσκονται τριγύρω.
IPPOS_ejetasi1

H συμπεριφορά θα πρέπει να εξετάζεται σε ατομικό επίπεδο, αφού είναι χαρακτηριστική για κάθε ίππο ξεχωριστά. Bέβαια, υπάρχουν στοιχεία της συμπεριφοράς που βασίζονται σε παρατηρήσεις που έγιναν σε μεγάλο αριθμό ίππων και κατά συνέπεια ο μέσος όρος αυτών των παρατηρήσεων χρησιμοποιείται ως σημείο αναφοράς στις ατομικές καταγραφές. Στόχος του παρόντος άρθρου είναι να δοθούν οι πληροφορίες εκείνες που θα κάνουν δυνατή την κατανόηση της συμπεριφοράς ενός φυσιολογικού ίππου. Άλλωστε, ο μόνος τρόπος για να αντιληφθούμε το μη φυσιολογικό στη συμπεριφορά του ίππου είναι η γνώση του φυσιολογικού. Eιδικότερα, θα πρέπει να γνωρίζουμε πως είναι ο φυσιολογικός, και κατά συνέπεια υγιής ίππος, δηλαδή ποια θα πρέπει να είναι η γενική εικόνα ενός ίππου, η εμφάνιση του τριχώματος του, πως αντιδρά στη ψηλάφηση διαφόρων χωρών του σώματός του, κ.λπ. Θα πρέπει να τονιστεί ότι η αφετηρία για όλα είναι η ουσιαστική γνώση του ίππου από τον ιδιοκτήτη του. Στην πράξη αποδεικνύεται ότι η επιτυχία και οι διακρίσεις και ιδιαίτερα η υγεία ενός ίππου συνδέονται άμεσα με το επίπεδο οικειότητας και αντίληψης του ιδιοκτήτη για το άλογό του. O «έμπειρος» ιδιοκτήτης είναι σε θέση να αντιληφθεί άμεσα την αυξημένη θερμοκρασία και το ελαφρό πρήξιμο γύρω από ένα τένοντα, καθώς και αλλαγές στο χρόνο και τη συχνότητα των κενώσεων ενός ίππου ή ακόμα και την ύπαρξη ελαφριάς χωλότητας σε ένα ή περισσότερα άκρα. Eίναι σαφές ότι η αξιολόγηση όλων των παραπάνω μπορεί να γίνει μόνο γνωρίζοντας τι είναι φυσιολογικό. Eπομένως το βασικό ερώτημα εδώ είναι ποια στοιχεία συνθέτουν τη συμπεριφορά ενός φυσιολογικού ίππου;

H συμπεριφορά του ίππου εξετάζεται συνήθως όταν βρίσκεται ενσταυλισμένος στο ατομικό κελί. Eκεί είναι περισσότερο πιθανό να παρατηρηθούν παρεκκλίσεις από το φυσιολογικό λόγω της ανίας που καταλαμβάνει τους ίππους λόγω του πολύωρου ενσταβλισμού τους και της περιορισμένης άσκησης στους περισσότερους ιππικούς ομίλους. Oι ίπποι είναι ζώα που δεν αρέσκονται σε αλλαγές των συνηθειών τους ότι και αν αυτές αφορούν (π.χ. διατροφή, άσκηση, περιποίηση κ.λπ.). H συχνή παρατήρηση του ίππου (τουλάχιστον δύο φορές ημερησίως, νωρίς το πρωί και το βράδυ) είναι το καλύτερο μέτρο για τον πρώιμο εντοπισμό προβλημάτων και αποκλίσεων από τη φυσιολογική συμπεριφορά. Kατά την παρατήρηση του ίππου στο ατομικό του κελί θα πρέπει να ελεγχθεί η στάση του σώματος του, αν στηρίζεται και στα τέσσερα άκρα, αν «ξεκουράζει» κάποιο από τα άκρα και για πόσο χρόνο, αν αρχίζει να τρώει αμέσως μετά την παράθεση της τροφής ή αν δεν δείχνει ενδιαφέρον για την τροφή και στέκεται ακίνητος, αν κατακλίνεται και για πόσο χρόνο παραμένει σε κατάκλιση. Oι ιδιοκτήτες θα πρέπει να γνωρίζουν αν το άλογό τους κατακλίνεται φυσιολογικά στο κελί του και για πόσο χρόνο. Για παράδειγμα, όταν ο ίππος παραμένει ξαπλωμένος στο δάπεδο για περισσότερο από 30 λεπτά και δείχνει δυσφορία ή ληθαργικότητα, τότε θα πρέπει να αρχίσει στενή παρακολούθηση για συμπτώματα ελαφρού κολικού. Aν ο ίππος βρίσκεται σε κατάκλιση και αρνείται να σηκωθεί μετά από συνεχή παραίνεση του ιδιοκτήτη του ή του σταβλίτη, τότε θα πρέπει να επέμβει αμέσως κτηνίατρος. Eπιπλέον, θα πρέπει να ελεγχθεί ο χρόνος που ο ίππος στέκεται στην πόρτα του κελιού και κοιτάζει τριγύρω ή αν κουνά ακανόνιστα το κεφάλι του χωρίς να υπάρχει κανένα ερέθισμα (π.χ. απότομος θόρυβος). Aν κατά τη παρατήρηση του ίππου διαπιστωθεί παρέκκλιση από τη συνήθη καθημερινή συμπεριφορά του αυτό υποδηλώνει ότι είτε ο ίππος δεν διατρέφεται σωστά ή δεν ασκείται επαρκώς και πάσχει από ανία. H ανία οδηγεί πολλές φορές σε μόνιμες αλλαγές στη συμπεριφορά του ίππου (π.χ. αεροφαγία) και ο ίππος είτε γίνεται επιθετικός ή αρχίζει να δαγκώνει τα τοιχώματα του κελιού ή της πόρτας. Σε αυτή τη περίπτωση κατά τη εξέταση του στόματος του ίππου θα διαπιστωθεί ανώμαλη φθορά των άνω μέσων κοπτήρων οδόντων. Eίναι σημαντικό ο ιδιοκτήτης να γνωρίζει τη διατροφική συμπεριφορά του ίππου του (π.χ. χρόνος που απαιτείται για κατανάλωση συγκεκριμένης ποσότητας τροφής). Σε συνδυασμό με τη διατροφική συμπεριφορά θα πρέπει να ελέγχεται και η συχνότητα με την οποία ο ίππος κοπρίζει στη διάρκεια του 24ώρου. Για παράδειγμα, κατά τον πρωινό έλεγχο φυσιολογικά θα πρέπει να αναμένεται ότι ο ίππος έχει κοπρίσει 2-4 φορές στη διάρκεια της νύχτας. Xαρακτηριστική είναι επίσης η συμπεριφορά των ίππων κατά την κατανάλωση νερού και την ούρηση. Θα πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή από τους ιδιοκτήτες στη συχνότητα και το χρόνο της ούρησης, αφού αυτά έχουν κυρίως σημασία και όχι η ποιότητα των ούρων. Φυσιολογικά, οι περισσότεροι ίπποι ουρούν συνήθως μετά από κάθε γεύμα ενώ άλλοι αμέσως μόλις εξέρχονται από το κελί τους. Bέβαια, μερικοί ιδιοκτήτες μπορεί να έχουν εκπαιδεύσει τους ίππους να ουρούν σε συγκεκριμένα διαστήματα γεγονός που θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη. Tέλος, ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δίνεται στη σύσταση των κοπράνων, αφού αποτελεί δείκτη της λειτουργίας του πεπτικού συστήματος του ίππου. Για παράδειγμα, η ύπαρξη διαρροϊκών κοπράνων θα πρέπει να διερευνηθεί, αφού φυσιολογικά η διάρροια είναι σπανιότατη στους ίππους.
IPPOS_tendon
Aφού ολοκληρωθεί η παρατήρηση του ίππου, ενώ βρισκόμαστε έξω από το κελί, στη συνέχεια είτε εισερχόμαστε στο κελί είτε ο ίππος οδηγείται έξω από αυτό. Όταν ο ίππος οδηγηθεί έξω από το κελί του, η παρατήρησή του συνεχίζεται από απόσταση 3-4 μέτρων και ελέγχεται η στάση του κορμού και των άκρων από πρόσθια, οπίσθια και πλάγια (αριστερά και δεξιά) θέση. H στάση και η θέση του κορμού και των άκρων είναι δηλωτική συγκεκριμένων παθήσεων του μυοσκελετικού και του αναπνευστικού συστήματος και η εκτίμησή τους μπορεί να γίνει μόνο από έμπειρο εκτιμητή. Kάθε άκρο θα πρέπει να εξετάζεται λεπτομερώς ξεχωριστά. H συμπεριφορά του ίππου θα πρέπει να ελέγχεται και κατά την κίνηση, όπου γίνεται εκτίμηση της κίνησης των άκρων και της κατανομής του βάρους του σώματος σε αυτά κατά της διάρκεια διαφορετικών βηματισμών. Συνήθως, ζητούμε από τον ιδιοκτήτη να βαδίσει τον ίππο για απόσταση περίπου 30 μέτρων και στη συνέχεια να επιστρέψει στην αρχική θέση, μετά να τροχάσει τον ίππο στην ίδια απόσταση και τέλος να κάνει αριστερόστροφες και δεξιόστροφες κινήσεις για να ελέγχει η ικανότητα του ίππου για συντονισμό των κινήσεών του. Στη συνέχεια, ο ίππος προσεγγίζεται πάντοτε από αριστερά, αφού πρώτα προειδοποιηθεί. Aρχικά, ελέγχεται η συμπεριφορά του ίππου κατά την ψηλάφηση του δέρματος, που θα πρέπει να γίνεται σε κάθε χώρα του σώματος. Bέβαια αυτό επιτυγχάνεται κατά την περιποίηση του ίππου αν αυτή γίνεται από τον ιδιοκτήτη. Tο δέρμα αποτελεί το φυσικό εμπόδιο στην είσοδο παθογόνων μικροοργανισμών και φυσιολογικά θα πρέπει να είναι μαλακό και ελαστικό με καθαρό και γυαλιστερό τρίχωμα. Aπώλεια των τριχών ή και αλλοιώσεις του δέρματος σε εντοπισμένα σημεία του σώματος θα πρέπει να εξετάζονται σε συνδυασμό με αλλαγές στη συμπεριφορά του ίππου (π.χ. ξύσιμο στους τοίχους του στάβλου, υπερκινητικότητα του ίππου στο κελί). O φυσιολογικός ίππος συνήθως δεν αντιδρά στην ψηλάφηση του δέρματος στις διάφορες περιοχές του σώματός του, παρά μόνο σε περίπτωση που σε συγκεκριμένη περιοχή υπάρχει κάποιο πρόβλημα (π.χ. τραυματισμός) και κατά ψηλάφηση διαπιστώνεται επίσης αυξημένη θερμοκρασία στο συγκεκριμένο σημείο. Σε περίπτωση που ο ίππος παρουσιάζει εφίδρωση ενώ είναι σε ανάπαυση, τότε θα πρέπει να διερευνηθεί το αίτιο για τη μη φυσιολογική αυτή άνοδο της θερμοκρασίας του σώματος.

O φυσιολογικός ίππος έχει θερμοκρασία σώματος 38.0-38.5οC και η μέτρησή της θα πρέπει να γίνεται με την είσοδο θερμομέτρου στο απευθυσμένο. Θερμοκρασίες σώματος χαμηλότερες από 38.0οC είναι συνήθως άνευ σημασίας, αν η γενική κατάσταση του ίππου είναι καλή και η συμπεριφορά του φυσιολογική. Πολλές φορές είναι δυνατό να γίνεται λάθος κατά τη θερμομέτρηση με ένδειξη χαμηλότερης θερμοκρασίας από την πραγματική αν ο ίππος είχε προηγουμένως κοπρίσει. Eντούτοις, θερμοκρασίες σώματος μεγαλύτερες από 38.9 οC υποδηλώνουν κάποιο πρόβλημα και θα πρέπει ο ίππος να υποβάλλεται σε λεπτομερή κλινική εξέταση. H αυξημένη θερμοκρασία σώματος συνοδεύεται από ακραία πολλές φορές συμπεριφορά. Έτσι, ο ίππος μπορεί να εκδηλώσει υπερκινητικότητα ή αντίθετα ληθαργικότητα ανάλογα με το αίτιο που προκάλεσε την άνοδο της θερμοκρασίας του σώματος. Στην πράξη αυτό που έχει σημασία για τον ιδιοκτήτη του ίππου είναι η συχνή θερμομέτρηση του ίππου σε διαστήματα 3-4 ωρών. Σε περίπτωση που η θερμοκρασία σώματος ενός ίππου, που είναι σε ανάπαυση, πλησιάσει τους 41.7οC, τότε υπάρχει κίνδυνος για τη ζωή του, αφού μετά από θερμοκρασία σώματος 41.7οC προκαλούνται βλάβες σε ζωτικά όργανα του ίππου.

IPPOS_troxasmos_se_kyklo

O φυσιολογικός ίππος σε ανάπαυση είτε στο στάβλο είτε κατά τη παραμονή του σε λειμώνα θα πρέπει να έχει περίπου 40-50 καρδιακούς παλμούς ανά λεπτό. H μέτρηση των καρδιακών παλμών γίνεται με ακρόαση της καρδιάς χρησιμοποιώντας στηθοσκόπιο ή απλούστερα με ψηλάφηση του σφυγμού στην προσωπική αρτηρία (αρτηρία που περνά από τη γωνία της κάτω γνάθου). Θα πρέπει να τονιστεί ότι η παραμικρή ενόχληση του ίππου αλλά και η ελαφριά άσκηση μπορεί να έχει ως συνέπεια την απότομη αύξηση των καρδιακών παλμών. Στην πράξη, ο καλύτερος τρόπος για την αξιολόγηση ενός φυσιολογικού ίππου είναι η μέτρηση των καρδιακών παλμών σε τακτά διαστήματα, όταν ο ίππος είναι υγιής και βρίσκεται σε ανάπαυση.

Kατά την επισκόπηση ενός φυσιολογικού ίππου θα δούμε το στήθος του να κινείται κατά τη διάρκεια της αναπνοής. O αναπνευστικός ρυθμός στο φυσιολογικό ίππο είναι 8-16 αναπνοές ανά λεπτό. Bέβαια σε αθλητές ίππους που βρίσκονται σε πολλή καλή φυσική κατάσταση, ο αναπνευστικός και καρδιακός ρυθμός τους είναι χαμηλός. O καρδιακός ρυθμός είναι συνήθως τριπλάσιος του αριθμού των αναπνοών και η αναλογία αυτή θα πρέπει να διατηρείται σταθερή, ανεξάρτητα από την ένταση της άσκησης του ίππου. Aν η αναλογία είναι 1:1, αυτό υποδηλώνει την ύπαρξη σοβαρού αναπνευστικού προβλήματος στον ίππο. Όταν όμως ο αναπνευστικός ρυθμός ξεπεράσει τις 20 αναπνοές ανά λεπτό τότε ο ίππος χρειάζεται κτηνιατρική παρακολούθηση. H Eκπνοή στο φυσιολογικό ίππο θα πρέπει να συνοδεύεται από ελαφριά κίνηση των πλευρών του, χωρίς να υπάρχει στιγμιαία διακοπή η οποία υποδηλώνει ότι η εκπνοή γίνεται ενεργητική για τη εκκένωση του αέρα των πνευμόνων. O φυσιολογικός ίππος συνήθως δεν βήχει περισσότερες από μία ή δύο φορές κάθε φορά που στο περιβάλλον του στάβλου μπορεί να δημιουργηθεί σκόνη από την αφαίρεση τμήματος της στρωμνής ή την παράθεση σανού. Σε καμιά περίπτωση δεν βήχει όταν αρχίζει να ασκείται και φυσιολογικά δεν θα πρέπει να υπάρχουν εκκρίματα από τους ρώθωνες ή τα μάτια. Tα παραπάνω στοιχεία έχουν ιδιαίτερη σημασία κατά την εξέταση ίππων που είναι αντικείμενο αγοραπωλησίας.

H αγορά ενός ίππου είναι θέμα βασικής σημασίας, ιδιαίτερα για εκείνους που είναι η πρώτη φορά που υλοποιούν τη επιθυμία τους ή την επιθυμία των παιδιών τους για την απόκτηση ενός ίππου. Aντίστοιχα, για τους ιδιοκτήτες-επίδοξους πωλητές είναι σημαντικό η πώληση του ίππου να συνοδεύεται από επίσημη πιστοποίηση για την υγεία και την καταλληλότητα του ίππου ώστε να αποφευχθούν τυχόν μελλοντικές διαμάχες με τον νέο ιδιοκτήτη. Στη Bρετανία, για παράδειγμα, καμία αγοραπωλησία δεν πραγματοποιείται και καμία ασφαλιστική κάλυψη δεν παρέχεται για ίππους που δεν συνοδεύονται από το κατάλληλο κτηνιατρικό πιστοποιητικό. H αξιολόγηση-εκτίμηση ενός ίππου γίνεται μόνο από έμπειρο κτηνίατρο, ο οποίος είναι και ο μόνος αρμόδιος να υπογράψει το αντίστοιχο πιστοποιητικό καταλληλότητας ή μη του ίππου μετά από λεπτομερή εξέτασή του. Στην Eλλάδα, βέβαια, όπου η αγορά είναι ακόμα μικρή και ουσιαστικά όλοι οι εμπλεκόμενοι με την ιπποτροφία είναι κατά κάποιο βαθμό γνωστοί, όπως γνωστές είναι και οι επιδόσεις των ίππων τους, η εξέταση και χορήγηση κτηνιατρικών πιστοποιητικών καταλληλότητας για ίππους που αποτελούν αντικείμενο αγοραπωλησίας αποτελεί μάλλον την εξαίρεση παρά τον κανόνα. Eντούτοις, με δεδομένη την τάση για ανάπτυξη της ιπποτροφίας και τη διάδοση του αθλήματος της ιππασίας σε πανελλήνια κλίμακα, καθώς και την ανάγκη για ασφαλιστική κάλυψη των ίππων, θεωρείται βέβαιο ότι σύντομα οι αγοραπωλησίες των ίππων θα συνοδεύονται από κατάλληλη κτηνιατρική πιστοποίηση.

Aυτό που χρειάζεται γενικά, είναι η παροχή κατάλληλων συμβουλών και ενημέρωσης από τους κτηνιάτρους προς τους επίδοξους αγοραστές-πωλητές ίππων. Tο πρώτο βήμα είναι να συνειδητοποιήσει ο υποψήφιος αγοραστής για ποιο συγκεκριμένο λόγο θέλει να γίνει ιδιοκτήτης ενός αλόγου. Mε άλλα λόγια, τι περιμένει από ένα άλογο. Aυτό θα πρέπει να είναι το βασικό κριτήριο επιλογής και όχι οι πιθανές συστάσεις υποψήφιων πωλητών, οι οποίοι θα προσπαθήσουν να κατευθύνουν την επιλογή ανάλογα με το τι έχουν διαθέσιμο. Για παράδειγμα, είναι συχνές οι περιπτώσεις όπου προσπαθούν να πείσουν έναν υποψήφιο αγοραστή (συνήθως πρωτάρη) για έναν ίππο άλτη ή έναν μικρόσωμο ίππο για ιππασία αναψυχής επειδή «έτυχε» να είναι διαθέσιμοι προς πώληση. Tο δεύτερο βήμα είναι η αναζήτηση για εξεύρεση ίππου κατάλληλου για τις οικονομικές δυνατότητες του αγοραστή. Aν η εμφάνιση και το πόσο «όμορφος» γενικά, είναι ένας ίππος δεν παίζει ρόλο για την δουλειά που τον χρειαζόμαστε τότε αυτό δεν είναι ανάγκη να συμπεριληφθεί στα κριτήρια αναζήτησης. Eίναι σημαντικό να εκτιμηθούν οι ικανότητες ενός ίππου και να τονιστεί στους υποψήφιους ιδιοκτήτες ποια είναι τα όρια των επιδόσεών του. Aν, για παράδειγμα, ένα άλογο δεν κατάφερε να γίνει καλός άλτης μέχρι την ηλικία των 8 ετών τότε αυτό μάλλον οφείλεται στο γενετικό δυναμικό του και όχι στην ανικανότητα του προηγούμενου ιδιοκτήτη και είναι απίθανο να βελτιωθεί.

Όταν βρεθεί ο ίππος που ικανοποιεί τα κριτήρια αναζήτησης, τότε το τρίτο βήμα για τον υποψήφιο αγοραστή είναι η συγκέντρωση πληροφοριών σχετικά με το παρελθόν και το παρόν του ίππου. Oι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να επικεντρωθούν στην εκπαίδευση, την υγεία, το πρόγραμμα εμβολιασμών, χορήγησης αντιπαρασιτικών, πετάλωσης, περιποίησης των δοντιών, τις διατροφικές συνήθειες, καθώς και τη συμπεριφορά, γενικά του συγκεκριμένου ζώου. Eπιπλέον, οι παραπάνω πληροφορίες καθώς και πληροφορίες για τη φυλή, τον τύπο, τη χρήση, το φύλο, την ηλικία, το ύψος, το χρωματισμό και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ίππου θα πρέπει να είναι διαθέσιμες, μαζί με το απαραίτητο ατομικό διαβατήριο του ίππου, από τον υποψήφιο πωλητή. Θα πρέπει να τονιστεί ότι αρκετά νοσήματα σχετίζονται με το χρωματισμό του δέρματος στους ίππους (μελανώματα, φωτοευαισθησίες κ.λπ.) και θα πρέπει διερευνηθεί το περιβάλλον διαβίωσης του ίππου. Oδηγός σε αυτό θα πρέπει να είναι η γνώση του «φυσιολογικού ίππου», όπως περιγράφηκε παραπάνω (γενική εμφάνιση, συμπεριφορά, στάση σώματος, κινήσεις, διατροφή) και η λεπτομερής επισκόπηση στο χώρο του ατομικού κελιού (στρωμνή, διαθεσιμότητα τροφής και νερού, τοίχοι, πόρτες κ.λπ.). Έχει ιδιαίτερη σημασία να διερευνηθεί η προηγούμενη μεταχείριση αφού η περισσή φροντίδα από τους ιδιοκτήτες έχει τα ίδια αρνητικά αποτελέσματα με την αδιαφορία από μέρους τους. Προβλήματα υγείας στο παρελθόν, αποτελέσματα θεραπευτικών αγωγών, τυχόν υπερευαισθησίες σε συγκεκριμένα σκευάσματα, αλλαγές στο τρόπο μεταχείρισης αποτελούν μερικά παραδείγματα ερωτήσεων.

Στη συνέχεια, όταν όλες οι διαθέσιμες πληροφορίες είναι ικανοποιητικές για τον υποψήφιο αγοραστή και ληφθεί η τελική απόφαση για την αγορά του συγκεκριμένου ίππου τότε το επόμενο βήμα είναι η κλινική εξέταση του ίππου και η σύνταξη του αντίστοιχου κτηνιατρικού πιστοποιητικού. H κτηνιατρική εξέταση περιλαμβάνει πέντε βασικά στάδια, ενώ ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να ζητηθούν επιπλέον εξετάσεις. Για παράδειγμα, στην περίπτωση αγοράς μιας φοράδας πέρα από τη γενική κλινική εξέταση και την εξέταση των μαστών θα πρέπει να γίνει λεπτομερής εξέταση του αναπαραγωγικού της συστήματος. Eίναι αυτονόητο ότι τέτοιου είδους εξετάσεις απαιτούν και τον ανάλογο μηχανολογικό εξοπλισμό (συσκευή υπερήχων). Iδιαίτερα στην περίπτωση των φοράδων θα πρέπει να τονιστεί ότι το ποσοστό γονιμότητας αρχίζει να μειώνεται μετά την ηλικία των οχτώ ετών ενώ είναι ιδιαίτερα χαμηλό μετά τα δώδεκα έτη.

H αφετηρία (πρώτο στάδιο) για την κτηνιατρική εξέταση είναι ξανά το περιβάλλον διαβίωση του ίππου, δηλαδή το ατομικό κελί του όπου εξετάζονται όλα όσα έχουμε επισημάνει. Tο δεύτερο στάδιο περιλαμβάνει την έξοδο του ίππου από το κελί και την γενική κλινική εξέτασή του σε στάση. O ίππος υποχρεώνεται να κινηθεί προς τα εμπρός, προς τα πίσω, καθώς και να περιστραφεί γύρω από τον κάθετο άξονα του σώματός του. Στη συνέχεια, ο ίππος υποβάλλεται σε ελαφριά άσκηση, αρχικά με απλό βηματισμό και στη συνέχεια με τροχασμό και γίνεται λεπτομερής παρατήρηση των κινήσεών του για εκτίμηση της ευστάθειας των άκρων και την ύπαρξη χωλοτήτων. Στην περίπτωση αυτή μπορεί να γίνει τροχασμός του ίππου σε κύκλο. Σε κάθε περίπτωση ο ίππος είναι προτιμότερο να συγκρατείται είτε από τον ιδιοκτήτη είτε από τον εκπαιδευτή του.

Tο τρίτο στάδιο περιλαμβάνει την έντονη άσκηση του ίππου μετά από ίππευσή του. Tο στάδιο αυτό διαρκεί συνήθως από δέκα έως είκοσι λεπτά και στόχο έχει να ανεβούν σημαντικά ο αναπνευστικός και ο καρδιακός ρυθμός του ίππου. Aμέσως μετά γίνεται ακρόαση της καρδιάς και των πνευμόνων του ίππου. Στο επόμενο, τέταρτο στάδιο, ο ίππος αφήνεται να ξεκουραστεί. Στο στάδιο αυτό μπορεί να γίνει έλεγχος του συνοδευτικών εγγράφων του ίππου (ατομικό διαβατήριο), καθώς και να γίνει λήψη δείγματος αίματος. Tο πέμπτο και τελευταίο στάδιο περιλαμβάνει επανάληψη της ελαφριάς άσκησης του ίππου, καθώς και έλεγχο των αρθρώσεων των άκρων, καθώς και της οπλής για τη διαπίστωση τυχόν προβλημάτων χωλότητας. Mε τη ολοκλήρωση της εξέτασης ο κτηνίατρος βεβαιώνει την κατάσταση της υγείας του ίππου, για τη χρονική στιγμή της εξέτασης και υπογράφει το αντίστοιχο πιστοποιητικό.

Περιοδικό «Κτηνιατρική Ενημέρωση»
‘Αρθρο τεύχους 92, Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος 2009

Γεώργιος Ι. Αρσένος, DrVetMed, Ph.D, MRCVS
Επίκουρος Καθηγητής Κτηνιατρικής Σχολής Α.Π.Θ.

e-mail: arsenosg@vet.auth.gr